Bài toán cân bằng giữa phát triển kinh tế số và an ninh mạng

(05/04/2018)
“Thế giới ngày nay đang chứng kiến cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 dựa trên nền tảng sự phát triển của Công nghệ thông tin và Truyền thông, mở ra nhiều cơ hội trong việc nâng cao trình độ công nghệ, năng lực sản xuất và cạnh tranh trong chuỗi sản phẩm; tạo ra sự thay đổi lớn về hình thái kinh doanh dịch vụ; mang đến nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; giảm đáng kể chi phí giao dịch, vận chuyển; tạo cơ hội đầu tư hấp dẫn và đầy tiềm năng trong lĩnh vực công nghệ số và Int

Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Minh Hồng đã nhìn nhận như trên khi tham dự và phát biểu tại Hội thảo “Kinh tế số và chính sách an ninh mạng Việt Nam” vừa diễn ra vào ngày 29/3 tại Hà Nội do Hội Truyền thông số Việt Nam và Phòng Thương mại Hoa Kỳ phối hợp tổ chức.

Thách thức mang tên “An ninh thông tin”

Cùng với những nhìn nhận đầy lạc quan về tương lai của nền kinh tế số, Thứ trưởng cũng cho rằng bên cạnh lợi ích to lớn không thể phủ nhận, những thành tựu của CNTT và các dịch vụ, ứng dụng trên không gian mạng đặt ra những thách thức không hề nhỏ trong­­ việc đảm bảo an toàn, an ninh thông tin.

Lý giải cụ thể hơn hơn về mối lo này, bà Ping Kinikone, Đại sứ Canada tại Việt Nam, cho biết an ninh mạng là thách thức toàn cầu hiện nay, những cuộc tấn công mạng diễn ra thường xuyên ở Mỹ, Canada, châu Âu và nhiều nước khác, trong đó có Việt Nam.

Đại sứ nhận định, con người đang sống ở thời điểm ngày càng phụ thuộc vào các sản phẩm, dịch vụ được cung cấp thông qua Internet, do đó, nền kinh tế số và không gian mạng cũng là một cơ hội cho tội phạm. Theo số liệu của Phòng Thương mại Canada, 71% các cuộc tấn công mạng trong khoảng 2 năm gần đây là nhằm vào các doanh nghiệp.

Theo thông tin từ hãng bảo mật Kaspersky, năm 2017 có trên 35% người dùng Internet tại Việt Nam có khả năng bị tấn công mạng, xếp thứ 6 thế giới. Còn số liệu từ Trung tâm ứng cứu khẩn cấp máy tính Việt Na và Bkav cho hay, trong năm 2017, Internet tại Việt Nam đã bị đe dọa bởi 10.000 vụ tấn công mạng, gây thất thoát khoảng 12.300 tỷ đồng.

Điều đó cho thấy vấn đề an ninh mạng, an toàn thông tin đang đặt ra một cách cấp thiết. Bởi nếu xã hội gấp rút chạy theo các tiện ích của môi trường mạng, mà không nhận thức rõ được mức độ nguy hiểm của các hành vi tấn công trên mạng, lơ là trong việc bảo vệ an toàn các tài khoản cá nhân cũng như tuân thủ các yêu cầu về bảo mật, thì sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của tội phạm mạng, hoặc của các hành vi tấn công mạng, đánh cắp hoặc làm sai lệch các thông tin đời tư cá nhân. 

An ninh mạng cũng là vấn đề lớn khi những thiết bị Internet kết nối vạn vật (IoT) đã trở nên phổ biến, thâm nhập vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, đời sống của xã hội. Với khoảng 7,1 triệu thiết bị thông tin mới được kết nối Internet mỗi ngày, kèm theo đó là hàng loạt lỗ hổng mất an toàn được phát hiện đang là “miếng mồi ngon” cho tin tặc. 

Bên cạnh đó, hiện nay tại Việt Nam cũng như thế giới, ngày càng phát sinh nhiều thiết bị trôi nổi không đảm bảo an toàn thông tin, nhiều lỗ hổng chực chờ bị khai thác, tấn công. Theo thống kê của Cục an toàn thông tin, trong 316.000 camera giám sát được kết nối và công khai trên mạng Internet, hơn 147.000 thiết bị có lỗ hổng; thiết bị router Việt Nam có khoảng 28.000 địa chỉ của thiết bị IoT đã bị tấn công bằng mã độc, Thống kê của một số hãng bảo mật cũng cho thấy, đến hết tháng 12/2017, có khoảng 7.000 dòng mã độc, phần mềm độc hại đã tấn công các thiết bị IoT.

Cân bằng giữa phát triển kinh tế số và an ninh mạng

Đại sứ Canada tại Việt Nam cho rằng trong bối cảnh đất nước đang thúc đẩy kinh tế số thì cần phải tìm được một điểm cân bằng giữa việc thúc đẩy phát triển kinh tế số với việc áp dụng các chính sách an ninh mạng.

Cũng theo bà Đại sứ, kinh tế số đã và đang phát triển nhanh hơn tốc độ phát triển của nền kinh tế thực, với giá trị lên tới 4.000 tỷ USD vào năm 2016, trong khi GDP của Canada chỉ là 1,2 ngàn tỉ USD. Những con số này cho thấy tiềm năng của nền kinh tế số lớn đến mức nào. Do vậy, Việt Nam cần có những nỗ lực thúc đẩy, tối ưu hóa nguồn lực này, mở cửa đối với Internet để thúc đẩy kinh tế số phát triển, “nhưng đồng thời song hành với đó cũng cần quan tâm đến vấn đề an ninh mạng”, bà Ping Kitnikone khuyến nghị.

Tại Hội thảo, ông Nathaniel J. Gleicher, Trưởng Ban Chính sách an ninh mạng của Facebook (người đã có kinh nghiệm nhiều năm làm cố vấn an ninh mạng cho cựu Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama và cựu Giám đốc Giải pháp Bảo mật của hãng Illumio) khẳng định an ninh mạng liên quan đến nhiều chủ thể, liên quan đến tất cả những người tham gia vào môi trường Interne, do vậy nguy cơ về mất an toàn, an ninh thông tin không phải là của riêng đối tượng nào, mà là vấn đề các chính phủ, các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đều phải đối mặt.

Để đảm bảo an toàn thông tin tất cả những chủ thể tham gia vào quá trình phát triển kinh tế số, môi trường Internet phải kết nối chặt chẽ với nhau để giải quyết vấn đề; Không nhất thiết phải áp dụng những biện pháp an ninh quá phức tạp, mà chỉ cần tập trung vào 4 yếu tố cốt lõi: Tính rõ ràng, linh hoạt, sự nhất quán và hợp tác.

Trên thực tế, công nghệ bao giờ cũng thay đổi nhanh hơn chính sách. Do đó, chính sách phải rõ ràng về mục tiêu, quy định rõ người dùng có những quyền và nghĩa vụ gì. Chính sách không rõ ràng thậm chí gây tác dụng ngược, gây thách thức trong việc thực hiện chính sách đó. Một chính sách tốt cần phải linh hoạt để đáp ứng với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và cần sự hợp tác của các chủ thể. Do đó, khi xây dựng chính sách cần phải lấy ý kiến của các bên chịu sự tác động của chính sách và ý kiến của chuyên gia. Đồng thời, thực thi chính sách an ninh mạng đòi hỏi sự hợp tác của chính phủ, doanh nghiệp và người sử dụng.

Ông Nguyễn Quang Đồng, chuyên gia Viện nghiên cứu chính sách và phát triển truyền thông (IPS) chỉ ra điểm nổi bật của nền kinh tế số Việt Nam là thương mại điện tử với doanh thu 5,2 tỷ USD. Tuy nhiên, Việt Nam cần tập trung hơn nữa cho đảm bảo quyền riêng tư và ngăn chặn khai thác trái phép dữ liệu cá nhân cho mục đích thương mại và phi thương mại.

Đồng thời cho rằng Việt Nam không cần thiết phải ban hành thêm luật mới mà chỉ cần cụ thể hóa thêm các quy định pháp luật hiện hành để bảo vệ quyền riêng tư và tài sản dữ liệu người dùng. Cùng với đó, mỗi cá nhân tham gia phải tự nhận thức được hiểm họa đã và đang tồn tại. Đồng thời, người dùng và doanh nghiệp cần trở thành những mắt xích và phối hợp chặt chẽ với chính phủ để đưa ra một chính sách rõ ràng, nhất quán về bảo mật thông tin.

Khái niệm an ninh mạng hiện nay không nhất quán ở nhiều quốc gia, do đó, khi công nghệ ngày càng phát triển, không có bất kỳ một chính sách cố định nào là thích hợp cho tất cả quốc gia, khu vực. Quan trọng nhất là các bên cùng có kiến thức nhất định và cùng hỗ trợ lẫn nhau để đưa ra chính sách an ninh phù hợp, làm sao để cân bằng giữa quyền lợi và nghĩa vụ, mà vẫn duy trì sự tự do vốn có trên mạng Internet, ông N.Gleicher, Trưởng Ban Chính sách an ninh mạng của Facebook nhấn mạnh.

Trên cơ sở đó, với vai trò là cơ quan chủ trì tổ chức Hội thảo, Hội Truyền thông số Việt Nam sẽ tổng hợp đầy đủ các ý kiến tại Hội thảo báo cáo lên Chính phủ và các bộ, ngành chức năng để nghiên cứu, phục vụ cho quá trình rà soát, hoàn thiện pháp luật và các cơ chế, chính sách liên quan cũng như trong thực tiễn chỉ đạo điều hành.

Theo ictdanang

Tin khác