Trí tuệ nhân tạo: Đồng hành cùng mối đe dọa

(08/01/2018)
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo là điều khó tránh khỏi nhưng mối quan hệ của chúng với con người như thế nào luôn là câu hỏi được đặt ra và hiện chưa thể trả lời.
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo – AI hiện nay gây ra nhiều mối lo ngại, điều này không có gì mới mẻ. Những câu chuyện viễn tưởng đã viết lên thảm họa người máy với trí tuệ của con người trong suốt vài chục năm qua. Các nhà khoa học cũng vẽ ra những định luật để ngăn ngừa sự phản bội của người máy với con người trước khi cả trí tuệ nhân tạo xuất hiện. Nhưng trên thực tế, trí tuệ nhân tạo trong tương lai có phải là mối đe dọa hay không thì chưa ai có thể khẳng định. Câu chuyện về hiện đại hóa đã có tiền lệ trước đây.

Cuộc cách mạng ngành dệt tại Anh hồi năm 1800 đã tạo nên sự khủng hoảng đối với rất nhiều công nhân nhưng thật khác với những gì họ sợ hãi. Sự phát triển của máy móc đã tạo ra hàng loạt ngành công nghiệp mới và đưa thế giới vào sự phát triển vượt bậc. Nên, việc trí tuệ nhân tạo phát triển cũng tạo ra nhiều cơ hội mới cho chúng ta.

Nhưng đó cũng chỉ là dự đoán, bởi ngay bản thân con người hiện nay cũng không thể hình dung được sự phát triển của công nghệ trong tương lai gần.

Năm 1903 đánh dấu cho lịch sử Hàng không bằng chuyến bay của anh em nhà Wright người Mỹ, máy bay của họ có động cơ khả dĩ duy trì bay trong một khoảng cách vài trăm mét. Nhưng chỉ 50 năm sau, chúng ta đã chứng kiến chiếc Boing 707 đầu tiên cất cánh. Boeing 707 là niềm tự hào của người Mỹ khi sức chứa của nó gấp 5 lần so với những chiếc máy bay thời điểm đó.

Sự rút ngắn về thời gian thay đổi công nghệ càng ngày càng ngắn lại, smartphone đã thay đổi thế giới trong suốt 10 năm qua. Và hiện nay, dường như rất nhiều người trong chúng ta không thể thiếu được chiếc điện thoại thông minh.

Trong thực tế, smartphone có thể xem như một trí tuệ nhân tạo thô sơ bởi vì nó chưa đạt được tới khả năng tương tác hoàn mỹ với con người. Nhưng chúng ta đã sống không thể thiếu nó, vậy thì viễn cảnh tương lai con người phụ thuộc vào trí tuệ nhân tạo là điều dễ hiểu.

Trí tuệ nhân tạo bắt đầu từ nhu cầu tự động hóa của con người. Một trang trại ở Mỹ hiện nay có thể gieo trồng, chăm sóc và thu hoạch mùa vụ bằng những thiết bị tự động và được quản lý bằng ứng dụng. Sự chính xác hoàn mỹ cộng với khả năng làm việc tận tụy không mệt mỏi, không đình công, không đòi tăng lương của các cỗ máy đã lấy đi công việc của con người. Giống như cuộc cách mạng công nghiệp hồi năm 1800 nhưng sự khác biệt ở đây là tốc độ và khả năng thay thế của nó quá lớn. Lớn đến nổi chúng ta chưa kịp chuẩn bị những công việc mới, những ngành nghề mới cho thế hệ sau. Từ những nghề cơ bản cho đến phức tạp như phẫu thuật, máy móc đã có khả năng thay thế con người.

Ngay cả những trò chơi, máy móc đã chiến thắng chúng ta. Ngày 11/5/1997, siêu máy tính Deep Blue của IBM đã đánh bái đại kiện tướng cờ vua người Nga - Garry Kimovich Kasparov, đánh dấu cột mốc của việc thành lũy bất khả xâm phạm của con người là trí tuệ bị sụp đổ. Gần đây nhất AlphaGo đã đánh bại con người trong trò chơi phức tạp nhất thế giới – cờ vây. Chúng ta còn gì tự hào để coi máy tính không bằng con người? Phóng viên từng đoạt giải Pulitzer - Nicholas Carr và nhà khoa học trường Stanford - Edward Geist cho rằng sự sáng tạo và trực giác của con người khi đối mặt với những vấn đề phức tạp là không thể thay thế, và đó là lợi thế so với sự chính xác của máy tính.

Nhưng điều này cũng không còn tồn tại khi hàng loạt tác phẩm hội họa đã được tạo ra bằng các cỗ máy trí tuệ nhân tạo đơn giản. Cuối tháng 7/2017 vừa qua, AI của Facebook vốn được dạy dỗ bằng tiếng Anh, nhưng dường như nó đã chán ngán với những sắc thái và sự không nhất quán của thứ ngôn ngữ này. Thay vì tiếp tục sử dụng tiếng Anh, chúng đã tự mình phát triển một hệ thống các mã mới để giao tiếp hiệu quả hơn – một ngôn ngữ mới hình thành.

Những điều này khiến những câu chuyện viễn tưởng về người máy thay thế con người càng được khẳng định và sự lo lắng là điều có thể hiểu được. Ngay từ thủa trí tuệ nhân tạo còn sơ khai, con người đã được bao quanh những câu chuyện viễn tưởng mà nơi đó robot thống trị và loại người diệt vong. Những câu chuyện đó dù không có thực nhưng đã khiến chúng ta mặc định sẵn những thành kiến về trí tuệ nhân tạo.

Bảo Bình
Theo pcworld.com.vn


Tin khác